Vitalik Buterin thúc đẩy tiêu chuẩn “Kiểm tra Walkaway” cho các ứng dụng phi tập trung

Đồng sáng lập Ethereum đang đưa trở lại giấc mơ Web3 ban đầu và kêu gọi các nhà phát triển nâng cao tiêu chuẩn của họ. Trong một bài đăng trên X, Vitalik nhìn lại tầm nhìn của Ethereum năm 2014. Ông nói rằng các công cụ cuối cùng đã sẵn sàng để xây dựng các ứng dụng phi tập trung thực sự. Những ứng dụng mà người dùng có thể tin tưởng và sử dụng hàng ngày. Thông điệp của ông rất đơn giản: nếu một ứng dụng biến mất, người dùng vẫn nên sở hữu dữ liệu của mình và tiếp tục sử dụng nó. Ý tưởng này được ông gọi là “bài kiểm tra walkaway” (walkaway test).

Khơi dậy lại tầm nhìn Ethereum ban đầu

Vào năm 2014, ý tưởng phía sau Ethereum rất lớn. Cụ thể, kế hoạch là xây dựng một web thay thế đầy đủ. Trong tầm nhìn này, Ethereum sẽ là “máy tính toàn cầu” trong khi Whisper (nay gọi là Waku) sẽ xử lý nhắn tin. Ngoài ra, Swarm và IPFS sẽ lưu trữ tệp tin. Kết hợp lại, những công cụ này có thể hỗ trợ tài chính, mạng xã hội, quản trị, gọi vốn cộng đồng và nhiều hơn nữa, tất cả mà không cần trung gian. Tuy nhiên, Vitalik Buterin cho biết trong nhiều năm qua, các xu hướng hype và các câu chuyện ngắn hạn đôi khi đã làm sao lãng tầm nhìn này. Nhưng ý tưởng cốt lõi chưa bao giờ chết. Thực tế, công nghệ chỉ ngày càng mạnh mẽ hơn.

Ethereum nay nhanh hơn, rẻ hơn và có thể mở rộng

Vitalik chỉ ra Ethereum đã cải thiện đáng kể. Mạng lưới đã chuyển sang cơ chế proof-of-stake, tiêu thụ năng lượng ít hơn nhiều. Giao dịch rẻ hơn và nhanh hơn. ZK-EVM và PeerDAS giúp Ethereum mở rộng chưa từng có. Các mạng Layer 2 còn tăng tốc độ và hiệu quả hơn nữa. Ông nói rằng giấc mơ “sharding” trước đây giờ đang trở thành hiện thực. Ethereum cuối cùng đã sẵn sàng cho việc sử dụng đại trà.

Các công cụ phi tập trung thực sự đã xuất hiện

Vitalik Buterin nhấn mạnh các lớp công nghệ khác cũng đã trưởng thành. Whisper đã phát triển thành Waku, hiện đang hỗ trợ các ứng dụng như Status và Railway. IPFS đã trở nên nhanh và đáng tin cậy cho chia sẻ và lưu trữ tệp. Các công cụ lưu trữ tiếp tục được cải thiện.

In 2014, there was a vision: you can have permissionless, decentralized applications that could support finance, social media, ride sharing, governing organizations, crowdfunding, potentially create an entire alternative web, all on the backs of a suite of technologies.… pic.twitter.com/ihU9qOrXfG

— vitalik.eth (@VitalikButerin) January 14, 2026

Ông cũng đặc biệt khen ngợi Fileverse, phiên bản phi tập trung của Google Docs và Sheets. Nó sử dụng Ethereum và Gnosis cho tài khoản và quyền truy cập, đồng thời sử dụng lưu trữ và nhắn tin phi tập trung cho tài liệu.

Giải thích “bài kiểm tra walkaway”

Vitalik nói rằng phi tập trung thực sự có nghĩa là người dùng không bao giờ bị ràng buộc. Nếu một công ty đóng cửa, tệp của bạn vẫn tồn tại. Bạn vẫn có thể mở và chỉnh sửa chúng, và không phụ thuộc vào một server, một tài khoản hay một công ty.

Fileverse vượt qua bài kiểm tra này. Ngay cả khi dự án biến mất, người dùng vẫn có thể truy cập tài liệu bằng các công cụ mã nguồn mở. Ông so sánh điều này với các ứng dụng tập trung, thu phí hàng tháng, theo dõi người dùng và có thể chặn quyền truy cập dựa trên chính trị hoặc vị trí. Ngược lại, ông lập luận rằng mọi người nên sở hữu công cụ như một cái búa; bạn mua một lần và nó thuộc về bạn.

2026 là thời điểm để xây dựng

Vitalik nói: “Vào năm 2014, các ứng dụng phi tập trung là đồ chơi, khó sử dụng hơn web2 hàng trăm lần.” Ông hiện dùng Fileverse để viết và chia sẻ tài liệu. Thông điệp gửi đến các nhà phát triển rất rõ ràng: các công cụ đã sẵn sàng. Các rào cản đã biến mất. Bây giờ là lúc xây dựng các ứng dụng phi tập trung thực sự và xây dựng đúng cách.