Vitalik Buterin giải thích về thứ bậc mở rộng quy mô của Blockchain

Vitalik Buterin đã trình bày một kiến trúc mới để mô tả việc mở rộng blockchain. Ông gọi việc mở rộng là “phân cấp”. Ông đặt tính toán ở vị trí trung tâm và dữ liệu ở giữa. Theo đó, ông khẳng định rằng không phải mọi thành phần của blockchain đều mở rộng theo cùng một cách. Một số lớp phát triển nhanh hơn các lớp khác.

⚡️ LATEST: Vitalik Buterin outlines blockchain scaling hierarchy, says computation is easiest to scale, data is middle, state is hardest.

He recommends moving up the hierarchy where possible for better scaling. pic.twitter.com/gJvivNsAu8

— Cointelegraph (@Cointelegraph) January 27, 2026

Tính toán là dễ mở rộng nhất

Theo Vitalik, tính toán là phần dễ mở rộng nhất. Các nhiệm vụ có thể được các nhà phát triển thực hiện song song. Họ có thể sử dụng các chứng minh zero-knowledge và chuyển bớt công việc nặng nề ra các hệ thống bên ngoài. Điều này cho phép mạng lưới tăng thông lượng mà không cần dựa vào các giả định về niềm tin có thể phát sinh. Giải pháp này hiện đã được áp dụng trong hầu hết các hệ thống Layer 2.

Dữ liệu được ưu tiên thứ hai

Tiếp theo, Vitalik nhấn mạnh tầm quan trọng của dữ liệu. Ông cho rằng dữ liệu tăng tốc chậm hơn tính toán. Tuy nhiên, với các kỹ thuật cải tiến, tình hình được cải thiện. Ví dụ, Ethereum hiện sử dụng các công cụ như PeerDAS, là các công cụ phân phối dữ liệu, giúp giảm áp lực lưu trữ. Nhờ đó, mạng lưới có thể hỗ trợ nhiều người dùng hơn mà không làm giảm tính phi tập trung.

Trạng thái vẫn là vấn đề khó nhất

Lớp thấp nhất trong phân cấp là trạng thái. Vitalik cho rằng trạng thái khó mở rộng nhất. Mỗi node phải xác minh trạng thái, và tính chính xác đầy đủ là cần thiết cho mọi người dùng. Điều này khiến trạng thái trở nên nặng nề và tốn kém. Khi trạng thái lớn, yêu cầu phần cứng cao và lâu dài dễ dẫn tới tập trung hóa.

Vì lý do này, Vitalik đề xuất giảm trạng thái. Ông gợi ý thay thế trạng thái bằng dữ liệu hoặc tính toán, gọi đây là “leo lên phân cấp”. Ethereum đã áp dụng mô hình này: Rollups giảm trạng thái trên chuỗi, Sharding phân tán dữ liệu, hệ thống ZK giảm chi phí thực thi.

Tác động đối với nhà phát triển

Trên thực tế, khuôn khổ này được sử dụng để định hướng thiết kế tương lai. Các trạng thái không cần thiết không nên được lưu trữ. Nhà phát triển nên sử dụng chứng minh thay vì kho dữ liệu. Họ nên chuyển bớt độ phức tạp ra khỏi lớp cơ sở. Điều này cho phép blockchain mở rộng mà không phá vỡ tính phi tập trung. Mô hình của Vitalik cung cấp lộ trình cho sự phát triển dài hạn của blockchain.