Ray Dalio cảnh báo rằng CBDC đe dọa quyền riêng tư tài chính

Tỷ phú đầu tư Ray Dalio đã đưa ra một cảnh báo rõ ràng về tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương, hay còn gọi là CBDC. Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, Dalio cho biết các chính phủ nhiều khả năng sẽ triển khai CBDC. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng những hệ thống này có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến quyền riêng tư tài chính.

Trong khi nhiều quan chức coi CBDC là bước tiến, Dalio kêu gọi công chúng nhìn thẳng vào những rủi ro ẩn sau công nghệ này.

Vì sao các chính phủ ủng hộ CBDC

Các chính phủ muốn CBDC vì chúng hứa hẹn mang lại hiệu quả cao hơn. Tiền kỹ thuật số có thể tăng tốc thanh toán và giảm chi phí giao dịch. Ngoài ra, chúng còn giúp nhà chức trách giám sát dòng tiền chặt chẽ hơn.

Dalio thừa nhận những lợi ích này. Ông cho rằng CBDC có thể đơn giản hóa việc thu thuế và giảm ma sát trong hệ thống tài chính. Chẳng hạn, chính phủ có thể thu thuế gần như ngay lập tức thay vì phải chờ hàng tháng. Tuy nhiên, chính hiệu quả đó lại tạo ra những rủi ro mới.

CBDC làm gia tăng quyền kiểm soát của chính phủ như thế nào

Theo Dalio, CBDC cho phép chính phủ theo dõi chi tiêu theo thời gian thực. Mỗi giao dịch đều để lại dấu vết kỹ thuật số. Kết quả là nhà chức trách có thể nhìn thấy đầy đủ cách người dân sử dụng tiền của mình. Ngoài ra, CBDC còn có thể cho phép đánh thuế tức thì, khi chính phủ không còn cần các bên trung gian. Thay vào đó, họ có thể khấu trừ tiền trực tiếp từ ví kỹ thuật số.

Đáng lo ngại hơn, Dalio cảnh báo rằng chính phủ có thể nhanh chóng đóng băng hoặc tịch thu tài sản. Trong những trường hợp cực đoan, giới chức thậm chí có thể chặn quyền tiếp cận tiền của một cá nhân. Khi đó, quyền lực tài chính có thể trở thành công cụ chính trị. Vì lý do này, Dalio cho rằng CBDC đặt ra rủi ro nghiêm trọng đối với tự do cá nhân.

CBDC đang lan rộng trên toàn cầu

Bất chấp những lo ngại này, các dự án CBDC vẫn tiếp tục phát triển. Trung Quốc đã thử nghiệm đồng nhân dân tệ kỹ thuật số, được gọi là e-CNY. Trong khi đó, Liên minh châu Âu đang nghiên cứu đồng euro kỹ thuật số.

Cùng lúc, nhiều ngân hàng trung ương cho rằng tiền kỹ thuật số là xu hướng không thể tránh khỏi. Họ tin rằng CBDC sẽ giúp cạnh tranh với các hệ thống thanh toán tư nhân. Khi thanh toán số ngày càng phổ biến, chính phủ muốn duy trì quyền kiểm soát. Tuy nhiên, giới phê bình cho rằng phần lớn các kế hoạch CBDC hiện nay vẫn thiếu các biện pháp bảo vệ quyền riêng tư đủ mạnh.

Vì sao cộng đồng crypto phản đối

Coin Bureau đã chia sẻ các nhận định của Ray Dalio để làm nổi bật những rủi ro này. Với nhiều người ủng hộ crypto, CBDC đại diện cho sự kiểm soát tập trung. Ngược lại, các tiền mã hóa như Bitcoin mang lại quyền sở hữu cho người dùng và nguồn cung hữu hạn. Do các hệ thống blockchain loại bỏ vai trò của cơ quan trung ương, người dùng có nhiều tự do hơn. Sự khác biệt đó giải thích vì sao nhiều người xem crypto là hàng rào chống lại giám sát.

Khi các chương trình thí điểm CBDC được mở rộng, cuộc tranh luận sẽ tiếp tục nóng lên. Một bên là lời hứa về tốc độ và hiệu quả từ chính phủ. Bên còn lại là cảnh báo về sự mất mát quyền riêng tư và quyền kiểm soát. Cuối cùng, thông điệp của Dalio rất đơn giản: tiến bộ không nên đánh đổi bằng tự do. Khi CBDC tiến gần hơn đến thực tế, cuộc tranh luận này sẽ ngày càng trở nên quan trọng.