Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cảnh báo việc áp dụng stablecoin có thể làm cạn kiệt tiền gửi ngân hàng

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cảnh báo rằng việc stablecoin ngày càng được chấp nhận rộng rãi có thể tác động đáng kể đến hệ thống ngân hàng châu Âu. Trong một tài liệu nghiên cứu gần đây, ECB cho biết việc sử dụng stablecoin trên diện rộng có thể làm suy giảm tiền gửi bán lẻ tại các ngân hàng và làm suy yếu chính sách tiền tệ. Khi thanh toán kỹ thuật số trở nên phổ biến hơn, ECB nhấn mạnh cần theo dõi chặt chẽ để duy trì ổn định tài chính.

ECB nêu bật rủi ro đối với tiền gửi và hoạt động cho vay

Theo ECB, dữ liệu giai đoạn 2019–2025 cho thấy cứ mỗi khi thị phần stablecoin tăng 10%, tỷ lệ tiền gửi ngân hàng có thể giảm 1,5% và hoạt động cho vay có thể thu hẹp 0,2%. Ở quy mô áp dụng nhỏ, tác động là không đáng kể. Tuy nhiên, khi mức độ chấp nhận tăng lên, rủi ro cũng gia tăng tương ứng.

Ngoài ra, ECB lưu ý rằng phần lớn stablecoin — chiếm 97% trong tổng quy mô thị trường 312 tỷ USD — được neo theo đồng USD. Do đó, chính sách tiền tệ nước ngoài có thể gián tiếp ảnh hưởng đến hoạt động cho vay trong khu vực đồng euro. Vì vậy, việc sử dụng stablecoin trên diện rộng có thể làm giảm hiệu quả của các đợt tăng lãi suất của ECB đối với các khoản vay tới 1,5 điểm phần trăm.

Rủi ro phi tuyến khi stablecoin được chấp nhận ở quy mô lớn

ECB cảnh báo rằng những rủi ro này mang tính phi tuyến. Nói cách khác, khi mức độ chấp nhận còn thấp, hệ thống ngân hàng hầu như không bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, khi stablecoin đạt quy mô đáng kể, chúng có thể trở thành sản phẩm thay thế cho tiền gửi ngân hàng.

Hệ quả là các ngân hàng có thể gặp khó khăn hơn trong việc kiểm soát hoạt động cho vay, và chính sách tiền tệ có thể mất đi một phần hiệu lực. Bên cạnh đó, mức độ chấp nhận cao có thể làm gia tăng mức độ tiếp xúc với các biến động kinh tế từ bên ngoài, khiến quá trình hoạch định chính sách trở nên phức tạp hơn.

ECB nhấn mạnh stablecoin và tương lai tài chính của châu Âu

Báo cáo này đã châm ngòi cho nhiều tranh luận trên mạng và trong giới tài chính. Một số ý kiến cho rằng đây là dấu hiệu các ngân hàng truyền thống lo ngại trước sự cạnh tranh từ crypto. Những người khác xem đây là động lực thúc đẩy phát triển stablecoin neo theo euro dưới khuôn khổ quy định MiCAR của EU.

Dù stablecoin giúp cải thiện tốc độ và sự tiện lợi của thanh toán, ECB nhấn mạnh các nhà hoạch định chính sách cần cân bằng giữa đổi mới và ổn định.

Hàm ý đối với hệ thống ngân hàng và chính sách

Cuối cùng, ECB cho thấy châu Âu đang đứng trước một bài toán cân bằng mong manh. Các ngân hàng cần duy trì sức mạnh tài chính, trong khi giới chức muốn thúc đẩy tài chính số. Vì vậy, cách châu Âu quản lý stablecoin sẽ định hình cả hoạt động ngân hàng lẫn chính sách tiền tệ trong nhiều năm tới.

Bên cạnh đó, việc xây dựng khung pháp lý thận trọng có thể quyết định liệu stablecoin sẽ hỗ trợ tăng trưởng hay tạo ra những rủi ro ngoài dự kiến.