Messari cho rằng các nền tảng mạng xã hội phi tập trung đang bước vào giai đoạn tái thiết mới

Thế giới mạng xã hội phi tập trung đang chuyển dịch với tốc độ rất nhanh. Theo nhà nghiên cứu AJC của Messari, hàng loạt dự án DeSoc lớn đã thay đổi hướng đi chỉ trong vài ngày. Đầu tiên, Base App chuyển từ mô hình ưu tiên mạng xã hội sang ứng dụng tập trung vào giao dịch. Tiếp đó, Lens Protocol bàn giao quyền kiểm soát cho Mask Network. Không lâu sau, Farcaster được chính nhà cung cấp hạ tầng của mình là Neynar mua lại.

吴说获悉，据 Messari 研究员 AJC 统计，主要的去中心化社交都在经历转型或处于困境，包括 Base app 宣布从社区第一转向交易、Lens 被 Mask Network 收购和 Farcaster 被 Neynar 收购。同时，其认为现在可能是在社交网络与加密货币交叉口建设的好时机。https://t.co/FZZ4dOFM5d

— 吴说区块链 (@wublockchain12) January 22, 2026

Tất cả các động thái này diễn ra trong khoảng từ ngày 14 đến 21/1. Kết quả là nhiều người trong cộng đồng crypto cho rằng làn sóng đầu tiên của mạng xã hội phi tập trung đang đi đến hồi kết. Hoặc ít nhất, nó đang bước vào một giai đoạn “tái thiết” lớn. Giấc mơ về một “Twitter phi tập trung” không còn tiến triển theo một đường thẳng.

Các dự án lớn rẽ sang hướng mới

Base App là cái tên hành động đầu tiên. Ứng dụng này hoạt động trên Base chain của Coinbase. Ban đầu, Base App được xây dựng như một nền tảng mạng xã hội với mini app và công cụ cộng đồng. Tuy nhiên, hiện tại, trọng tâm đã chuyển sang giao dịch. Ứng dụng tập trung vào hoán đổi token nhanh, giao dịch meme coin, công cụ ví và phí giao dịch thấp. Các tính năng mạng xã hội không còn là ưu tiên chính.

Ngay sau đó, Lens Protocol cũng gây chú ý. Lens, dự án được Aave hậu thuẫn từ đầu, đã bàn giao quyền quản lý cho Mask Network. Đội ngũ Lens ban đầu sẽ tiếp tục ở lại với vai trò cố vấn kỹ thuật. Trong khi đó, Aave sẽ tập trung hoàn toàn vào các sản phẩm DeFi của mình.

Tiếp đến là Farcaster. Giao thức này được Neynar mua lại. Neynar là nhà cung cấp API lâu năm và đối tác sớm của Farcaster. Sau thương vụ, Neynar nắm quyền kiểm soát các hợp đồng giao thức, ứng dụng chính và Clanker. Đồng thời, đồng sáng lập Farcaster Dan Romero cùng các thành viên chủ chốt của đội Merkle rút lui. Chỉ trong một tuần, ba cái tên DeSoc lớn nhất đã đồng loạt đổi hướng.

Vì sao mạng xã hội phi tập trung gặp khó

Những động thái này phơi bày một vấn đề sâu xa hơn. Các nền tảng mạng xã hội phi tập trung vẫn gặp khó trong việc tăng trưởng người dùng. Họ cũng chật vật trong việc giữ chân người dùng, và quan trọng nhất là tạo doanh thu. Nhiều dự án đã huy động được những vòng vốn lớn. Riêng Farcaster đã gọi vốn khoảng 180 triệu USD. Tuy nhiên, phần lớn các nền tảng chưa bao giờ vượt qua giai đoạn “thử nghiệm”. Doanh thu thấp, chi phí cao và người dùng đại chúng không xuất hiện.

Vì vậy, một số đội ngũ chuyển sang giao dịch như một mô hình dự phòng. Social trading trông hấp dẫn. Nhưng điều này cũng đẩy các ứng dụng DeSoc vào thế cạnh tranh trực tiếp với các DEX và nền tảng giao dịch. Tâm lý cộng đồng ngày càng bi quan. Nhiều người đùa rằng “SocialFi đã chết”. Một số khác nhớ lại làn sóng hype trước đây quanh NFT của Lens hay mini app của Farcaster. Sự hào hứng đang dần phai nhạt và thực tế bắt đầu lộ diện.

Một đợt tái thiết có thể mở ra cơ hội mới

Dù vậy, không phải ai cũng xem đây là tin xấu. AJC của Messari cho rằng cú “thanh lọc” này là một tín hiệu lạc quan. Ít người chơi lớn hơn đồng nghĩa với nhiều dư địa hơn cho những người xây dựng mới. Ông cho rằng đây có thể là thời điểm tốt nhất để phát triển các công cụ kết hợp giữa mạng xã hội và crypto. Một số builder cũng đồng tình. Họ cho rằng làn sóng tiếp theo nên tập trung vào giao tiếp thực chất, thay vì đầu cơ. Những người khác lại tin rằng DeSoc chỉ có thể tồn tại như một thị trường ngách.

Ngoài ra, cũng có khả năng các đội ngũ tinh gọn hơn như Neynar và Mask Network sẽ vận hành các giao thức này hiệu quả hơn. Họ hiểu công nghệ, hiểu cộng đồng và hiểu cả những giới hạn. Hiện tại, giấc mơ lớn về một mạng xã hội phi tập trung đang tạm dừng. Nhưng đôi khi, một cú reset lại chính là điều mà cả ngành cần. Chương đầu tiên có thể đang khép lại. Chương thứ hai đang chờ được viết tiếp.