IPO trên chuỗi khối có thể mở ra thị trường chứng khoán cho các nhà đầu tư toàn cầu

CEO của Coinbase, Brian Armstrong, tin rằng các đợt niêm yết công khai trong tương lai sẽ trông rất khác biệt. Ông cho biết IPO sẽ dần chuyển sang hoàn toàn trên chuỗi (on-chain), sử dụng công nghệ blockchain thay vì các hệ thống truyền thống hiện nay.

Theo Armstrong, quy trình IPO hiện nay khá chậm, chi phí cao và cũng lỗi thời. Những vấn đề này đã khiến nhiều công ty chưa muốn niêm yết công khai hoặc thậm chí tránh hoàn toàn việc này.

Tại sao các công ty giữ tư nhân lâu hơn

Trước đây, các công ty thường niêm yết rất sớm sau khi thành lập. Vào những năm 1980, các doanh nghiệp thường chờ khoảng năm năm trước khi đưa cổ phiếu ra thị trường. Nhưng hiện nay, nhiều công ty giữ tư nhân gần 20 năm.

Armstrong cho rằng quy định là một trong những lý do chính cho sự thay đổi này. Những luật như Sarbanes-Oxley Act yêu cầu báo cáo nhiều hơn và tăng nhu cầu tuân thủ. Mặc dù các quy định này nhằm bảo vệ nhà đầu tư, chúng cũng khiến chi phí và thủ tục trở nên phức tạp hơn.

Do đó, các startup phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn vốn tư nhân, đồng nghĩa với việc hạn chế cơ hội đầu tư sớm cho các tổ chức lớn và các quỹ đầu tư mạo hiểm.

Chi phí cao của IPO truyền thống

Niêm yết công khai cũng rất tốn kém. Trung bình, một đợt IPO có thể tiêu tốn khoảng 300 triệu USD. Chi phí này bao gồm phí ngân hàng, toàn bộ công việc pháp lý, kiểm toán và các quy định liên quan.

Quy trình cũng có thể kéo dài. Một số công ty mất nhiều năm chuẩn bị trước khi cố gắng niêm yết. Điều này là rào cản với các công ty tăng trưởng nhanh, vì làm chậm quá trình đổi mới và mở rộng. Đây là lý do Armstrong cho rằng hệ thống này không còn phù hợp với nền kinh tế kỹ thuật số.

Lợi ích của IPO trên chuỗi (On-Chain IPO)

IPO trên chuỗi có thể mang lại giải pháp dễ dàng hơn. Các công ty có thể phát hành cổ phiếu dưới dạng tài sản mã hóa trên blockchain, nhờ đó việc giao dịch và thanh toán diễn ra trực tiếp trên chuỗi. Mô hình này giảm nhu cầu trung gian, rút ngắn thời gian thanh toán từ vài ngày xuống còn vài phút, giúp nhà đầu tư toàn cầu tham gia dễ dàng hơn.

Hợp đồng thông minh (smart contract) cũng có thể tự động hóa một số nhiệm vụ tuân thủ phức tạp, giảm bớt giấy tờ trong khi vẫn đảm bảo hồ sơ minh bạch và an toàn.

Thách thức của IPO trên chuỗi vẫn tồn tại

Bất chấp tiềm năng, các chuyên gia vẫn cảnh báo. Hiện nay các luật chưa được thiết kế cho niêm yết trên blockchain, nên cơ quan quản lý sẽ phải điều chỉnh. Bảo mật và an toàn cho nhà đầu tư cũng là vấn đề cần quan tâm. Tuy nhiên, nhận xét của Armstrong cho thấy ngày càng nhiều người tin tưởng vào tiềm năng này.