Küresel Belirsizlik Politika Şoklarıyla Rekor Seviyeye Ulaştı

Dünya, daha önce benzeri görülmemiş bir belirsizlik dönemine girdi. Dünya Belirsizlik Endeksi’ne göre küresel belirsizlik seviyesi şu anda tarihinin en yüksek düzeyinde. Bu artış, 11 Eylül saldırıları, Irak Savaşı ve COVID-19 çöküşü gibi büyük krizleri geride bırakıyor. Bu nedenle politika yapıcılar, yatırımcılar ve piyasalar modern dönemde eşi benzeri olmayan bir zeminde hareket ediyor. Söz konusu sıçrama tek bir olaydan kaynaklanmıyor. Aksine, art arda gelen jeopolitik gerilimlerin, ticaret politikalarındaki sert değişimlerin ve küresel ölçekte zayıf koordinasyonun birleşimi olarak ortaya çıkıyor. Tüm bu faktörler ekonomik beklentileri yeniden şekillendiriyor.

🚨 THE WORLD HAS NEVER BEEN THIS UNCERTAIN!!!

Global uncertainty just reached the HIGHEST level in history.

The World Uncertainty Index (WUI) has now surpassed EVERY major crisis:

• 9/11 attacks: +292%
• Iraq War: +243%
• COVID-19 crash: +103%

ALL fueled by Trump’s tariff… pic.twitter.com/WJbTuDHW15

— Coin Bureau (@coinbureau) February 18, 2026

Dünya Belirsizlik Endeksi, 140’tan fazla ülkeye ait ekonomik raporlarda belirsizlikle ilgili ifadelerin sıklığını ölçer. Ekonomistler tarafından politika belirsizliği, jeopolitik riskler ve makroekonomik istikrarsızlığı yansıtmak için kullanılır. Endeks, piyasa verilerine değil anlatı bazlı belirsizliğe dayanır. Yani hükümetlerin, kurumların ve analistlerin geleceğe dair ne kadar belirsizlik hissettiğini ölçer. Şubat 2026 itibarıyla endeks tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Bu seviye, geçmişteki tüm büyük şokları aşmış durumda.

Bu Artış Neden Tarihsel Ölçekte Küresel?

Ölçeği anlamak için karşılaştırmalar kritik. Endeks, 11 Eylül sonrası dönemde baz seviyenin yaklaşık %292 üzerine çıktı. Irak Savaşı sırasında %243 artış kaydedildi. COVID-19 kaynaklı küresel piyasa çöküşünde bile yaklaşık %103’lük bir sıçrama görüldü. Bu tablo net bir mesaj veriyor. Mevcut durum, savaş, terör saldırısı ya da pandemi dönemlerinden daha yüksek belirsizlik içeriyor. Bu da risk iştahının neden zayıf kaldığını açıklıyor.

Son artışın başlıca nedenlerinden biri ABD öncülüğünde yeniden tırmanan gümrük tarifeleri. Trump bağlantılı politikalar, uluslararası ticarette belirsizliği yeniden artırdı. Tarifeler yalnızca ithalat ve ihracatı etkilemiyor. Tedarik zincirlerini bozuyor, fiyatlama dinamiklerini değiştiriyor ve şirketlerin planlama yapmasını zorlaştırıyor. Politikaların hızlı değiştiği bir ortamda şirketler maliyetleri ve talebi öngöremiyor. Bu da belirsizliğin sınır ötesine yayılmasına yol açıyor.

Ekonomik Maliyetler Ortaya Çıkıyor

Gümrük tarifeleri kısa vadede ABD’nin vergi gelirlerini artırabilir. Ancak diğer etkiler daha sınırlı iyimserlik sunuyor. Analistler, mevcut ticaret politikalarının 2026’da federal gelirleri yaklaşık 170 milyar dolar artırabileceğini öngörüyor. Buna karşılık, büyümeyi %0,5 oranında aşağı çekme riski bulunuyor. Bu denge, belirsizliği daha da artırıyor. Piyasalar bir yandan mali gelir artışını, diğer yandan daha zayıf büyümeyi, küresel talepte düşüşü ve olası ticari misillemeleri fiyatlamak zorunda kalıyor. Sonuçların bu kadar dağınık olması güveni zedeliyor.

Tarihsel olarak yüksek belirsizlik her zaman ani bir çöküşün habercisi değil. Daha çok volatilitenin artmasına yol açıyor. Varlık fiyatları daha geniş aralıklarda dalgalanıyor. Likidite seçici hale geliyor. Sermaye daha güvenli görülen alanlara yöneliyor. Önceki döngülerde belirsizlik zirveleri zaman zaman önemli piyasa dönüm noktalarına işaret etti. İlk aşamada korku satışları tetikliyor. Ardından uyum süreci geliyor. Ancak zamanlama her zaman zor. Yüksek belirsizlik karar alma süreçlerini uzatıyor ve yatırımları geciktiriyor.

Bu Dönemlerde Kripto Anlatıları Neden Güçleniyor?

Kripto piyasalarında rekor seviyedeki belirsizlik, alternatif varlık anlatılarını güçlendirme eğiliminde. Bitcoin ve merkeziyetsiz ağlar, politika risklerine ve merkezi karar mekanizmalarına karşı bir koruma aracı olarak öne çıkarılıyor. Bu ilişki her zaman birebir çalışmasa da, belirsizlikteki artış egemen olmayan varlıklara olan ilgiyi artırıyor. Bu durum yükselişi garanti etmiyor. Ancak kripto varlıkların bu dönemlerde neden daha fazla konuşulduğunu açıklıyor. Risk iştahı tamamen kaybolmuyor, daha seçici hale geliyor.